काठमाण्डौँ । चेकमा हस्ताक्षर मिलेन भने बैंकिङ्ग कसूर अनुसार कार्बाही हुने भएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले चेकमा हस्ताक्षर नमिलेमा एकसाताको समय दिने र त्यसपछि बैंकिङ्ग कसूर अनुसार कालो सूचिमा राख्ने व्यवस्था गरेको हो । राष्ट्र बैंक बाउन्स चेकको विषयमा कडा रुपले प्रस्तुत भएको छ । सोमबार एकिकृत निर्देशनलाई संशोधन गर्दै चेक काटिएको एक हप्तासम्म भुक्तानी नभए खातावालालाई कालोसूचीमा राख्ने व्यवस्था गरेको छ । यसअघि पटक–पटकसम्म पनि काटिएको चेक रकम भुक्तानी नभए कालोसूचीमा राख्न सकिने व्यवस्थालाई संशोधन गर्दै राष्ट्र बैंकले एक हप्ताको सीमा तोकेको हो । राष्ट्र बैंकले एकीकृत निर्देशिका मार्फत पैसा नभएको खाताको चेक काटे र चेकमा हस्ताक्षर नमिले बैकिङ्ग कसूर अनुसार कार्बाही गर्ने नीति अख्तियार गरेको हो । बैंकिङ प्रणालीप्रति विश्वास कायम गर्न यस्तो नीति लियएको बताइएको छ । सो कार्वाहीबाट बच्नका लागि अब चेक र चेकबुक पनि अति जतन गर्नुपर्ने छ । खातामा रकम नहुँदा चेक काट्नु हुँदैन । चेक काटी हालेको अबस्थामा व्यालेन्स राम्ररी हेर्न जरुरी छ । त्यससँगै हस्ताक्षर मिल्यो वा मिलेन भन्ने विषय पनि अब राम्ररी हेर्नुपर्ने हुन्छ । यदी तपाईको हस्ताक्षर मिलेको छैन भने पनि तुरुन्त बैंकमा गएर आफ्नो हस्ताक्षरको बारेमा जानकार हुनुपर्ने भएको छ । बैंकिङ कसुरअनुसार मुद्दा चलाउँदा पीडितको हक नै कुण्ठित हुने फैसलामा भनिएको छ । बैंकिङ कसुरमा चेक बाउन्स भए चेकमा भएको रकम तिर्नुका साथै चेक काट्ने व्यक्तिलार्ई तीन महिनासम्म कैद वा तीन हजार रूपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुनसक्ने व्यवस्था छ । अदालतले भने बैकिङ कसुरसम्बन्धी चेक अनादरका मुद्दा सरकारवादी फौजदारी कसुर नहुने व्याख्या गरेसँगै विनिमय अधिकारपत्र ऐनअनुसार यस्ता मुद्दा जिल्ला अदालतमा फिराद लाग्ने भएको छ । यस्तोमा अब तत्कालै प्रहरीले गिरफ्तार गर्न पाउँदैन । सर्वोच्चको नयाँ नजिरले चेक बाउन्सको डर कम हुने देखिए पछि राष्ट्र बैंकले यसलाई कडा गर्न खोजिएको हो । २०७६ भदौ २४ गते प्रकाशित